TNO test nieuwe technieken om vervuilende voertuigen op te sporen

De proef in Apeldoorn was in opdracht van het ministerie van I&W en in samenwerking met de politie en diverse producenten van detectie/analyse systemen en onze eigen TNO snuffelbus.

Wat zijn high emitters?

Nieuwe dieselvoertuigen voldoen aan strenge emissienormen en rijden met lage emissies de weg op. Bij voertuigen in gebruik kan dat anders liggen. Een relatief kleine groep, op basis van eerdere TNO-metingen, ruw geschat circa 10% van de vrachtwagens, zorgt voor 35% van de totale NOx-uitstoot door vrachtverkeer in zijn eigen emissie categorie. In het geval van fijnstof (deeltjes aantallen) gaat dit zelfs om 5% van de dieselvoertuigen die voor 90% van de uitstoot zorgt in die betreffende categorie. Deze voertuigen worden high emitters genoemd.

De verhoogde uitstoot kan het gevolg zijn van technische defecten, manipulatie van emissiesystemen of achterstallig onderhoud. Belangrijk: of een voertuig als high emitter wordt aangemerkt, wordt altijd beoordeeld ten opzichte van vergelijkbare voertuigen in dezelfde categorie. Een ouder voertuig mag van nature hogere emissies hebben.

Waarom deze proef?

De Europese Unie werkt momenteel aan een herziening van het zogenoemde Road Worthiness Package. Dat is Europese regelgeving rond voertuigkeuringen en wegkantinspecties, waaronder de APK. TNO levert met dit onderzoek essentiële inzichten voor die herziening. Het doel van de herziening is om te zorgen voor lage emissies gedurende de levensduur van voertuigen.

Het doel van de meetcampagne is om ervaringen op te doen met verschillende meetmethodieken, en om advies uit te brengen hoe toekomstige controles zo effectief mogelijk maken, met zo min mogelijk hinder voor weggebruikers.

Hoe werkte de proef?

De proef bestond uit meerdere onderdelen. Langs en boven de weg waren diverse meetopstellingen geplaatst die rijdende voertuigen met optische remote sensing apparatuur real time op uitstoot screenden. Daarnaast reed de zogenoemde TNO-snuffelbus mee in het verkeer om met analyses van het uitlaatgas vlak achter voertuigen metingen te doen.

Een deel van de voertuigen die uit de screeningsdata naar voren kwamen als mogelijke high emitter, werden vervolgens in samenwerking met de politie aan de kant gezet voor een nadere inspectie door TNO-onderzoekers.
Daarbij werden ter plaatse emissiecontroles uitgevoerd en werd de computer van het voertuig uitgelezen. Het ging in deze proef nadrukkelijk niet om het uitdelen van boetes, maar om het ontwikkelen en valideren van mogelijke meest effectieve detectiemethoden.

Om de meetapparatuur te valideren, werd ook met een voertuig met bekende, bewust verhoogde uitstoot door de meetopstellingen gereden. Zo kon de nauwkeurigheid van de verschillende systemen direct worden vergeleken.

Remote sensing

Remote sensing en voertuigcontroles vormen één samenhangend systeem:

• metingen op de weg leveren gerichte informatie over de uitstoot van individuele voertuigen;
• deze gegevens worden gebruikt om voertuigen doelgericht te controleren op niet-werkende onderdelen om de uitstoot te beperken;

TNO was eerder ook betrokken bij een soortgelijk meetcampagne in Vlaanderen.

Resultaat

Binnen deze meetcampagne was er capaciteit om rond de 20 voertuigen per dag naar de kant te halen en om nader te onderzoeken. Een flink aandeel van deze voertuigen werden bevestigd als high emitter.

Het vervolg?

De bevindingen uit deze proef worden gebruikt om de methodiek voor periodieke controles en wegkantinspecties verder te verfijnen. TNO onderzoekt onder meer hoe de koppeling tussen screeningssystemen en inspectieprotocollen verder geoptimaliseerd kan worden, en welke locaties en omstandigheden het meest geschikt zijn voor effectieve controles. De resultaten worden ingebracht in het Europese beleidsproces rond de herziening van het Road Worthiness Package.