Zo voorkom je wagenziekte in de elektrische auto
Zomervakantie betekent voor veel Nederlanders een flink stuk rijden naar de vakantiebestemming. Steeds vaker in een elektrische auto. Hoewel er nog geen harde cijfers over wagenziekte in elektrische voertuigen bekend zijn, doen klachten vermoeden dat passagiers sneller misselijk worden. Hoe komt dit en wat kun je eraan doen? Expert Jan Souman legt het uit.
Wat is wagenziekte?
Wagenziekte ontstaat door een mismatch tussen wat je ogen zien en wat je lichaam voelt. Bestuurders hebben hier zelden last van, omdat ze anticiperen op bewegingen.
Elektrische voertuigen maken het probleem complexer door hun hoge trekkracht en abrupte versnellingen. Aangezien 80% van de huidige ritten alleen door de bestuurder wordt gemaakt, is het probleem nu nog beperkt. Maar met de opkomst van elektrische en autonome mobiliteit wordt bewegingscomfort een cruciale factor voor acceptatie.
Hoe vaak komt wagenziekte voor?
"Uit internationaal onderzoek door onder andere TNO blijkt dat ca. 60% van alle passagiers van benzine- (en diesel-) auto’s wel eens last heeft van wagenziekte. De helft zelfs in die mate dat ze daardoor moeten overgeven. Een recente Duitse studie kwam tot iets lagere cijfers, maar het gaat nog steeds over aanzienlijke aantallen. Bestuurders hebben alleen in extreme situaties last van wagenziekte."
"Er zijn nog geen goede cijfers bekend voor wagenziekte in elektrische auto’s, maar klachten op social media doen vermoeden dat die hoger zijn dan voor brandstofauto’s. Omdat auto’s bovendien steeds meer ondersteunende functies krijgen als adaptive cruise control en lane keep assist denken we dat de cijfers nog wel verder zullen stijgen. Voor zelfrijdende auto's verwachten we dat straks 60% van de inzittenden last heeft van wagenziekte."
"Wat je waarneemt klopt niet helemaal met wat je evenwichtsorgaan aan informatie doorgeeft."
Waarom worden mensen in een elektrische auto eerder misselijk dan in een benzineauto?
1. Elektrische auto's trekken sneller op
"Elektrische auto's kunnen veel sneller optrekken en als dat gebeurt, hebben vooral passagiers op de achterbank daar vaak last van. Achterin kun je minder goed zien wat er gebeurt en kan je brein minder goed de bewegingen voorspellen. Wat je ziet klopt niet helemaal met wat je evenwichtsorgaan aan informatie doorgeeft. Als je op de achterbank zit en dan bijvoorbeeld ook op je telefoon zit is dat nog erger."
2. Elektrische auto's remmen regeneratief
"Elektrische auto’s gebruiken zogenoemd regeneratief remmen om bij het remmen of uitrollen van de auto die bewegingsenergie direct in de batterij op te slaan. Superefficiënt en goed voor het bereik van de auto, maar ook dit is voor wie het niet gewend is een ongewoon gevoel in de auto. Vooral voor passagiers voelt dit als een onverwachte beweging. Uit onderzoek weten we dat onverwacht gedrag sneller misselijk maakt. Het is geen geleidelijke vertraging, maar voelt soms alsof de auto 'trekt' of 'duwt'."
3. Elektrische auto's zijn stiller
"Daarnaast zijn elektrische auto's stiller en je voelt de motor niet trillen. Ook hierdoor vindt het brein het moeilijker om te voorspellen wat er gebeurt. Dat kan verwarrend zijn voor je evenwichtsorgaan."
Tips om wagenziekte in een elektrische auto te voorkomen
Wat kun je eraan doen?
Mensen die meer last hebben van wagenziekte in een elektrische auto, moeten juist vaker in een elektrische auto stappen. Zo kan je brein wennen aan deze relatief nieuwe ontwikkeling.
Om de misselijkheid, ook in een brandstofauto overigens, te verminderen is het verstandig voorin op de bijrijdersstoel zitten. Kijk mee op de weg en niet op je telefoon. En probeer met je hoofd mee te buigen in bochten.
Wat je eet en drinkt voor en tijdens een rit kan ook een effect hebben. Koffie drinken voor een rit is geen goed idee, dat versterkt wagenziekte bij wie er gevoelig voor is. Gemberthee daarentegen helpt juist wagenziekte verminderen. Als je je eenmaal misselijk begint te voelen kan cola drinken helpen, dat kalmeert de maag.
De bestuurder heeft de grootste invloed. Door rustig en voorspelbaar te rijden kan de chauffeur de klachten bij de passagiers voor een belangrijk deel voorkomen. Dus: rustig optrekken en remmen, niet te hard door de bochten.
Samen met de automobielindustrie werkt TNO aan technische oplossingen. Denk aan stoelen die je als passagier laten weten wat de auto gaat doen, interieurverlichting die de passagier onbewust informatie geeft over de beweging van de auto en software die de zelfrijdende auto comfortabeler doet rijden.
Samenwerken aan comfortabele mobiliteit?
TNO nodigt automotive OEM’s, mobiliteitsstartups en technologiebedrijven uit om samen te werken. Of je nu een autonoom voertuig ontwikkelt of navigatiesoftware bouwt, het Motion Comfort Institute biedt de kennis en faciliteiten om jouw product comfortabeler te maken.
Neem contact met ons op
-
Jan Souman
Functie:Senior Scientist Human FactorsAls Human Factors onderzoeker houd ik me bezig met hoe we de interactie tussen mensen en techniek veiliger en comfortabeler kunnen maken.
-
Standplaats:Helmond - Automotive Campus
-
E-mail:E-mail Jan
-
Laat je verder inspireren
Geautomatiseerd rijden: van slimmer snelheidsadvies tot zelfparkerende bussen
Hoe is het nu met: YER winnaar Chris van der Ploeg
TNO lanceert Motion Comfort Institute voor geautomatiseerd vervoer
Snellere vrijgave van autonome software met DeepScenario en TNO’s StreetWise
MARQ opent zijn deuren: een plek om samen te werken aan de mobiliteit van de toekomst
