Systeemtransitie: naar een CO2-vrij energiesysteem

Thema:
Systeemtransitie

De energietransitie is een ingewikkeld maatschappelijk vraagstuk. Het gaat om veel meer dan alleen technologische oplossingen. Want de economische gevolgen en sociale aspecten spelen een minstens zo grote rol. Daarom onderzoeken en adviseren we over hoe over te schakelen naar een CO2-vrij energiesysteem op een rechtvaardige manier.

Het succes van de transitie naar een duurzame energievoorziening staat of valt bij draagvlak in de samenleving. Om de energietransitie tot een succes te maken, moeten de overheid, het bedrijfsleven en de bevolking meedoen. Niet alleen de voorlopers. Daarom richten we ons op verschillende manieren op verschillende doelgroepen.

Succes van plannen voorspellen

In ons onderzoek bekijken we de rol van de industrie, bedrijven en burgers. Met de uitkomsten kan de overheid de juiste weg kiezen om de overgang naar een duurzaam energiesysteem waar te maken. Veel analyses gaan ervan uit dat mensen rationele beslissingen nemen met als drijfveer lage kosten. Toch blijkt het keuzegedrag van mensen veel complexer in elkaar te zitten. Door te onderzoeken welke factoren een rol spelen bij het maken van afwegingen over duurzame energie, is beter te voorspellen welke plannen of maatregelen effect hebben.

Toekomstscenario's uitwerken

In scenario- en systeemstudies schetsen we belangrijke ontwikkelingen en bieden we wetenschappelijk gevalideerde inzichten. Hiermee stimuleren we het denken over de energietransitie en faciliteren we het debat. Het zijn geen blauwdrukken maar verkenningen.

Nieuwe verkenning toont grenzen mogelijkheden

Twee scenario's voor klimaatneutraal energiesysteem voor Nederland.

Meer informatie over Nieuwe verkenning toont grenzen mogelijkheden tonen verbergen

Ons land moet in 2050 een klimaatneutraal energiesysteem hebben. De vraag is of we dat doel kunnen bereiken zonder de economie radicaal te hervormen of andere ingrijpende maatregelen. Zowel de Europese Commissie als het kabinet hebben de doelstellingen voor 2030 inmiddels flink aangescherpt.

Nederland onafhankelijk van Russisch gas

Europa zoekt naar manieren om de afhankelijkheid van Russisch gas af te bouwen. Wij stelden voor de EZK-commissie van de Tweede Kamer een overzicht op van de opties die Nederland heeft. De optelsom van mogelijke maatregelen biedt genoeg ruimte om het aandeel Russisch gas te compenseren.

Drijfveren en bezwaren in kaart brengen

Veel gemeenten maken plannen om hun wijken in de nabije toekomst aardgasvrij te maken. Mede op basis van vraaggesprekken met bewoners en ambtenaren in de gemeenten Purmerend en Zwijndrecht hebben we een analyse gemaakt van wat bewoners enthousiast maakt of juist afremt. Daaruit bleek onder andere dat duidelijkheid bieden over de gekozen aanpak, inclusief de financiële consequenties, zorgen uit handen nemen en persoonlijke aandacht bepalend zijn voor het succes van het aardgasvrij maken van woningen.

Inzicht in het hele energiesysteem en kennis delen

Binnen TNO werken technologen, gedragswetenschappers en energie-experts samen om wijken op een voor iedereen acceptabele manier aardgasvrij te maken. Door hun brede kennis hebben ze zicht op het totale energiesysteem. Zo kunnen ze kijken naar andere beschikbare energiebronnen in een wijk. Door opgedane kennis in een gemeente of wijk beschikbaar te maken, leren andere partijen van successen of juist van gemaakte fouten.

Alle bestaande woningen aardgasvrij in 2050

In het rapport ‘Alle bestaande woningen aardgasvrij in 2050: wie moet wat, wanneer en hoe doen?’ geven we heel concrete handvatten voor betrokken partijen. Inclusief nieuwe businessmodellen en de gewenste wet- en regelgeving.

Energietransitie in de gebouwde omgeving monitoren

Onze energie-experts analyseren jaarlijks in opdracht van de RVO de getroffen maatregelen over het energieverbruik in de woning- en utiliteitsbouw. De Monitor geeft een overzicht van de stand van zaken. De trends sinds 2010 zijn inzichtelijk gemaakt. En de cijfers laten zien waar kansen liggen voor versnelling van de energietransitie. De rapporten en de achterliggende database bekijk je op de website van de RVO.

Ondernemers informeren over nieuwe marktkansen

In opdracht van TKI Urban Energy en de RVO hebben we samen met DNV GL de wegwijzer 'Flexibiliteit in de gebouwde omgeving (pdf)' geschreven. Deze wegwijzer is bedoeld voor ondernemers die inspelen op nieuwe marktkansen die de energietransitie brengt. Denk aan ontwikkelaars van slimme energiediensten (software en hardware), leveranciers van warmtepompen en laadinfrastructuur, installateurs en energiebedrijven.

Energie.nl het platform voor energieprofessionals

De Kenniscoalitie Energietransitie, een initiatief van TNO, brengt integrale, onafhankelijke en feitelijke kennis over de energietransitie bij elkaar. Het doel is een platform te bieden voor iedereen die zich professioneel met de energietransitie bezighoudt. Via energy.nl worden onafhankelijk onderzoek, data en tools ter beschikking gesteld.

Volg de laatste ontwikkelingen

6 resultaten, getoond 1 t/m 5

Duurzaam streamen: hoe kunnen we tijdens het kijken energie besparen?

Informatietype:
Insight
5 december 2022

Energiegebruik door ICT-diensten zoals streamen kost aardig wat energie. TNO zoekt manieren om de energie voor gestreamde content omlaag te brengen.

Energietransitie groeiende samenwerking overheid en industrie

Informatietype:
Insight
4 juli 2022

De industrie moet veel sneller verduurzamen. Weliswaar is deze sector er tussen 1990 en 2020 in geslaagd de uitstoot van CO2 ten minste met 25% te verminderen, maar in absolute getallen gaat het nog steeds om tientallen megatonnen per jaar. In het Klimaatakkoord hebben overheid en bedrijfsleven afspraken gemaakt de emissies verder te reduceren. Als innovatie- en kennis partner ondersteunt TNO ministeries, provincies, gemeenten en regio’s effectief beleid te voeren. Ook brengen we publieke en private partijen bij elkaar om de versnelling te realiseren. Daarvoor ontwikkelt TNO Green Prints:
een blauwdruk met oplossingen voor het vergroenen van de industrie.

Transitie naar aardgasvrije wijken: van regie naar uitvoering

Informatietype:
Insight
25 maart 2022
Wat is de rol van lokale overheden bij de uitvoering om wijken van het aardgas af te krijgen? De G4-steden, TNO en Platform31 werken samen aan de transitite.

Samen werkt het beter: bewonersparticipatie in de wijkaanpak

Informatietype:
Insight
24 februari 2021
Hoe helpt bewonersparticipatie wijken aardgasvrij te maken? TNO doet onderzoek.

Hoe een duurzaam bedrijventerrein zorgt voor enorme CO2-reductie

Informatietype:
Insight
12 januari 2021
Bij het verduurzamen van bedrijventerreinen is een enorme CO2-besparing te behalen. Een lokale aanjager kan helpen bij het energieneutraal maken van bedrijventerreinen.