TNO start project ‘gezond wonen op recept’

Thema:: Systeemoplossingen, omgeving en milieu

5 juni 2026

TNO is samen met vijf gemeenten pilots gestart waarin zorgprofessionals energiehulp of een verduurzaming kunnen aanvragen voor een cliënt.

Aanleiding is eerder TNO-onderzoek waaruit blijkt dat hulp door energiecoaches en -fixers en woningverbetering niet alleen bijdragen aan een lagere energierekening en meer wooncomfort, maar ook aan een betere gezondheid. Met dit project wil TNO laten zien hoe verduurzaming, gezondheid en bestaanszekerheid in de praktijk slimmer met elkaar verbonden kunnen worden, met als doel een schaalbare aanpak voor heel Nederland.

Met verduurzaming naar betere gezondheid

Koen Straver, onderzoeker energiearmoede bij TNO en projectleider: “In het Verenigd Koninkrijk kan een huisarts met een druk op de knop bewoners met een slecht geïsoleerde, ongezonde, woning doorverwijzen naar passende energiehulp of verduurzamingsmaatregelen.

Wij dachten waarom zouden we dat in Nederland niet kunnen? Met het project “gezond wonen op recept” bouwen we voort op de resultaten van ons eerdere onderzoek naar de gezondheidseffecten van energiehulp en woningrenovaties voor huishoudens in energiearmoede. Daaruit bleek dat maatregelen in huis, gecombineerd met praktisch advies, kunnen leiden tot minder energieverbruik maar ook tot minder tocht, vocht en kou in de woning.

En dat is belangrijk want hogere energieprijzen kunnen leiden tot “ongezonde energiebesparing”, dat kan leiden tot vocht, kou en schimmel in de woning met alle gezondheidseffecten van dien.”

"Ons toekomstbeeld is dat een zorgprofessional bewoners met gezondheidsklachten die samenhangen met een ongezonde woning eenvoudig kan doorverwijzen naar passende hulp. Niet ter vervanging van reguliere zorg, maar als aanvulling daarop, gericht op de oorzaak in de leefomgeving"

Koen Straver

Consultant, Social scientist bij TNO

Minder medicijngebruik en lagere zorgkosten

Het onderzoek liet ook zien dat bij huishoudens in energiearmoede de jaarlijkse dosis astmamedicatie met circa 30 procent daalde en het gebruik van reumamedicatie verminderde met circa 50 procent. Ook bespaarden huishoudens gemiddeld circa 70 euro per jaar op kosten voor medicatie. Een nieuw TNO-onderzoek (pdf) bevestigt de gezondheidseffecten van verduurzaming van de woning.

"Het concept kan leiden tot meer handelingsperspectief voor eerstelijns zorgprofessionals, en verduurzaming daar te krijgen waar het (het) hard(st) nodig is. Daarmee werken we aan het verhogen van bestaanszekerheid en helpt het hopelijk de druk te verminderen op de zorg."

Koen Straver

Consultant, Social scientist bij TNO

Pilots in vijf gemeenten

Onder leiding van TNO zijn nu 5 pilots gestart: in Heerlen, Arnhem, Leiden, Amersfoort en Almelo. In deze gemeenten worden huishoudens bezocht en geholpen door de energiehulp via een zorgprofessional.

Tegelijkertijd wordt gekeken hoe partijen uit het zorg-, sociaal en energiedomein beter kunnen samenwerken om dit concept in lopende processen te integreren. Naast gemeenten, regio Parkstad en NPLV* wijken zijn dat woningcorporaties, energiehulporganisaties, huisartsen, verloskundigen, lokale initiatieven en zorgverzekeraars.

Casper Gelderblom, wethouder gemeente Heerlen en portefeuillehouder energierechtvaardigheid regio Parkstad: "Met Verduurzaming op Recept onderzoeken we hoe we inwoners die gezondheidsklachten ervaren kunnen helpen door hun woning te verbeteren. Juist door duurzaamheid, wonen en zorg met elkaar te verbinden, kunnen we meer betekenen voor inwoners. Die integrale aanpak past bij de ambities van het programma voor energierechtvaardigheid binnen Parkstad, waarmee we regionaal werken aan eerlijke kansen voor iedereen binnen de energietransitie."

TNO brengt in kaart welke samenwerking en extra aanpak nodig is, ontwikkelt praktische handelingsperspectieven voor professionals en adviseert hoe deze aanpak op termijn kan worden opgeschaald. Er wordt ook verkend of samenwerking met andere gemeenten mogelijk is.