Aandeel werkgevers dat innoveert stabiel na jarenlange daling

Thema:: Werk gezondheid

4 november 2026

Innovatie bij Nederlandse werkgevers is sinds 2010 afgenomen, maar in de afgelopen twee jaar bleef het aandeel werkgevers dat nieuwe of aanzienlijk verbeterde producten, diensten of (werk)processen introduceerde ongeveer stabiel. Ruim de helft van de werkgevers ervaart wel één of meer knelpunten bij het doorvoeren van zulke innovaties. Onvoldoende personeel of vaardigheden wordt het vaakst genoemd (25%), gevolgd door onvoldoende financiële mogelijkheden (22%). Dat blijkt uit de Werkgevers Enquête Arbeid (WEA) 2026 van TNO onder ruim 6.000 werkgevers.

Innovatie na jarenlange daling stabiel

Uit de enquête blijkt dat het aandeel werkgevers dat aangeeft in de afgelopen twee jaar een nieuw of aanzienlijk verbeterd product of dienst introduceerde, daalde van 57% in 2010 naar 22% in 2024 (zie Figuur 1). In 2026 ligt dit aandeel met 24% ongeveer op hetzelfde niveau.

Ook het percentage werkgevers dat een nieuw of aanzienlijk verbeterd proces of werkproces invoerde, bleef de afgelopen twee jaar stabiel op 35%, na een daling vanaf 49% in 2010. Daarmee lijkt de eerdere langdurige daling in product-, diensten- en procesinnovatie de afgelopen twee jaar niet verder door te zetten.

figuur1-percentage-werkgevers-innoveren-producten-diensten-processen-2010-2026 — Figuur 1. Percentage werkgevers dat in de voorafgaande twee jaar heeft geïnnoveerd in producten, diensten of (werk)processen, 2010-2026.

Personeel en vaardigheden meest genoemde knelpunt

Ruim de helft (53%) van de werkgevers ervaart één of meer knelpunten bij innovatie of vernieuwing van producten, diensten of processen. 39% geeft aan geen knelpunten te ervaren en voor 9% is innovatie of vernieuwing niet relevant. Van alle werkgevers noemt 25% onvoldoende personeel of vaardigheden bij medewerkers als knelpunt.

Onvoldoende financiële mogelijkheden volgt met 22%. Andere knelpunten worden aanzienlijk minder vaak genoemd: 6% geeft aan dat innovaties of technologie onvoldoende aansluiten bij de behoefte, 6% noemt te weinig geschikte samenwerkingspartners en 5% heeft onvoldoende zicht op innovaties of technologie. Daarnaast noemt 11% andere knelpunten. In de open antwoorden worden vooral wet- en regelgeving, onbetrouwbaar of traag overheidsbeleid en problemen rond financiering, kosten of subsidies genoemd.

“Het is goed nieuws dat de daling van innovatie afvlakt, al willen we het liefst weer een duidelijke stijging zien. Veel werkgevers lopen echter tegen praktische grenzen aan. Voor een bredere toepassing van innovaties lijken vooral voldoende mensen en vaardigheden, en financiële mogelijkheden belangrijke randvoorwaarden.”

Gerben Hulsegge

Senior Scientist bij TNO

Vooral personeel en vaardigheden vaker knelpunt bij grotere organisaties

De meeste knelpunten verschillen maar beperkt naar organisatiegrootte (zie Figuur 2). Bij de twee meest genoemde knelpunten zien we wel verschillen. Onvoldoende personeel of vaardigheden wordt genoemd door 22% van de micro-organisaties (<10 werknemers), 33% van de kleine (10–49 werknemers), 35% van de middelgrote (50–249 werknemers) en 39% van de grote organisaties (≥250 werknemers).

Bij onvoldoende financiële mogelijkheden is een ander patroon zichtbaar. Micro-organisaties noemen dit relatief vaak als knelpunt (23%). Bij middelgrote organisaties is dat 13% en bij grote organisaties 19%.

figuur2-omvang-organisaties-knelpunten-werkgevers — Figuur 2. Knelpunten die werkgevers ervaren bij innovatie, naar omvang van de organisatie in Nederland.

Knelpunten verschillen tussen sectoren

Tussen sectoren verschillen de knelpunten ook (Figuur 3). Zo wordt onvoldoende personeel of vaardigheden relatief vaak genoemd in de bouw (34%) en industrie (32%), en minder vaak in de landbouw (16%). Onvoldoende financiële mogelijkheden wordt relatief vaak als knelpunt genoemd in de landbouw (37%), ICT (34%), zorg (34%) en recreatie (33%), en relatief weinig in de bouw (11%) en handel (15%).

figuur3-sectoren-knelpunten-innovatie — Figuur 3. De twee meest genoemde knelpunten bij innovatie, naar sector.*

Over de WEA

De Werkgevers Enquête Arbeid (WEA) is een tweejaarlijks onderzoek van TNO onder werkgevers in Nederland naar onder andere ontwikkelingen rond werk, innovatie en technologie, personeelsbeleid, arbeidsomstandigheden en organisatieprestaties. In de eerste helft van 2026 vulden 6.010 werkgevers de vragenlijst in.

De resultaten geven daarmee het perspectief van werkgevers weer. Voor de uitsplitsing naar organisatiegrootte in dit persbericht is gekeken naar het totale aantal werknemers van de organisatie in Nederland: micro (<10 werknemers), klein (10–49), middelgroot (50–249) en groot (≥250 werknemers).

Bekijk rapport (pdf)

*Noot. De sector Bestuur is niet weergegeven vanwege onvoldoende waarnemingen.