TNO heeft vier geavanceerde telescopen geleverd aan de European Southern Observatory (ESO) die laser beams hoog in de atmosfeer kunnen projecteren. De telescopen vormen een belangrijk onderdeel van de Four Laser Guide Star Facility (4LGSF) voor ESO’s Very Large Telescope (VLT) in Chili.
(Foto: TNO | Fred Kamphues)
|
De kwaliteit van de waarnemingen van astronomische telescopen op aarde kan sterk verbeterd worden door gebruik te maken van Adaptieve Optiek. Bij Adaptieve Optiek wordt een deformeerbare spiegel met honderden actuators razendsnel bewogen om het effect van de turbulente atmosfeer - het effect dat sterren laat twinkelen - te compenseren. Voor deze compensatie is een heldere referentiester nodig. Dit soort sterren is echter maar voor 1% van alle waarnemingen aanwezig. Om dit probleem te omzeilen wordt gebruikt gemaakt van nepsterren - 'artificial guide stars'.
De TNO Launch Telescopes projecteren 4 krachtige 20 Watt laser beams aan de hemel. De laser beams laten Natrium atomen op 90 km hoogte opgloeien. Deze gloeiende spots dienen als nepster, waardoor de VLT telescoop bijna net zulke scherpe opnames kan maken als in de ruimte (zoals bijvoorbeeld met de Hubble Space Telescope). De 4LGSF is onderdeel van het nieuwe Adaptieve Optische systeem dat in 2013 wordt geinstalleerd op de VLT telescoop nr. 4 (Yepun genaamd).
Deze technologie dient ook als testbed voor de in ontwikkeling zijnde 40 meter European Extremely Large Telescope, die eveneens wordt uitgerust met een aantal laser guide stars.
