HY3+: leveringszekerheid waterstofnetwerk met buurlanden garanderen

Thema:
Opslag en transport waterstof
Schone waterstofproductie

Nederland, Duitsland en België slaan de handen ineen om hun zware industrie te verduurzamen met waterstof, geproduceerd door windenergie op zee. Via bestaande en nog aan te leggen infrastructuur gaat de waterstof vanaf windparken op de Noordzee naar de grote industriële clusters als Rotterdam, Chemelot en het Ruhrgebied. Na eerder de haalbaarheid van de plannen te hebben aangetoond, onderzoekt TNO in 2024 met Arcadis hoe de leveringszekerheid voor de industrie is te garanderen.

CO2-vrije industriële clusters

TNO deed het haalbaarheidsonderzoek in 2021 met de Duitse onderzoeksinstelling Jülich en energieagentschap DENA in het project HY3. Daaruit bleek dat er grote kansen liggen voor een transnationale waardeketen voor groene waterstof tussen 2025 en 2050 en daarmee het op termijn realiseren van CO2-vrije clusters. In het nieuwe project HY3+ gaan TNO en Arcadis tot in detail onderzoeken hoe de waterstof zonder enige onderbreking (intermittent supply) naar de afnemers is te transporteren.

Verder doorrekenen

De bedrijven die het transport van de waterstof gaan verzorgen (Gasunie, FNB (Duitsland), Fluxys (België), CREOS (Luxemburg), hebben zelf al plannen gemaakt voor de toekomstige infrastructuur. Ook zijn er de laatste jaren tal van studies verschenen over de hoeveelheden waterstof die vanaf 2030 beschikbaar moeten zijn. Zowel de verwachte vraag als het aanbod zijn daarmee in kaart gebracht. TNO en Arcadis gaan deze studies nu verder doorrekenen om een beeld te krijgen van de hele keten van netwerk en opslag om de leveringszekerheid te kunnen garanderen.

Knelpunten wegnemen

TNO-expert Lennert Buijs, tevens projectleider van HY3+: “De huidige studies laten op jaarbasis zien hoeveel waterstof er nodig is in dat land en voor die industriële clusters. Wat wij gaan doen is veel preciezer vaststellen hoe productie, transport, afname en opslag op uurbasis beschikbaar moeten zijn. Geen enkel industrieel bedrijf kan het zich een onderbreking van de levering veroorloven. Dus als er ergens een verstoring optreedt, moet je die kunnen opvangen door bijvoorbeeld opslag. We brengen alle onzekerheden in kaart en onderwerpen het netwerk aan stresstesten om kritieke locaties te vinden en knelpunten weg te nemen.”

Leveringszekerheid op uurbasis

De beoogde leveringszekerheid hangt samen met allerlei onzekerheden in vraag en aanbod. Productie, afname en opslag van waterstof zijn niet evenredig verdeeld over de drie landen. Ook is niet helemaal zeker welke industriële clusters in welke periodes hoeveel waterstof zullen afnemen. Dat kan de leveringszekerheid op bepaalde plekken in het netwerk in gevaar brengen. En er is per definitie onzekerheid in de productie van groene waterstof, omdat energie uit zon en wind sterk fluctueert.

HY3+ moet duidelijk maken hoe leveringszekerheid per locatie per uur is te waarborgen. Dat gebeurt door productie, transportafname en opslag in het netwerk te toetsen op vele verschillende scenario's, die de onderzoekers samen met de verschillende partners in het consortium vaststellen.

buijs_lennert_600

“Met deze gegevens kunnen de partijen vroegtijdig prioriteiten stellen voor de uitrol van het netwerk. We komen eind 2024 met ons rapport, maar zullen in de tussentijd steeds nieuwe inzichten delen met onze partners. Zo kunnen zij de juiste beslissingen nemen voor de inrichting van een robuust, toekomstbestendig netwerk.”

Lennert Buijs

Projectleider van HY3+

Tussentijdse resultaten

Lennert: “Door de resultaten over elkaar heen te leggen krijgen we inzichtelijk welke delen van het netwerk kritischer zijn dan andere, om zo leveringszekerheid voor het hele netwerk te waarborgen.”

Het consortium

Het HY3+-consortium bestaat uit overheden en industriële partijen die waterstof produceren, transporteren, verbruiken, opslaan, importeren en converteren. Het project wordt gesponsord door TKI nieuw gas, Gasunie, BP ExxonMobil, Shell, VOPAK, Port of Rotterdam, North Sea Port, Provincie Zuid-Holland en Hüttenwerke Krupp Mannesmann GmbH. Deze partijen zijn nauw betrokken bij de uitwerking van de verschillende scenario’s.

TNO is verantwoordelijk voor de dynamische modellering van het netwerk en het interpreteren van de resultaten. Arcadis voert PESTLE-analyses uit op transnationaal niveau om de scenario’s te onderbouwen, alsmede op lokaal niveau om haalbare oplossingen voor knelpunten te definiëren.

Laat je verder inspireren

17 resultaten, getoond 1 t/m 5

Nederland wereldwijde hub voor waterstofimport, transport en opslag

Informatietype:
Insight
7 augustus 2023
De eerste waterstofketen vanuit het buitenland naar Nederland is een feit. Spanje wordt een belangrijke leverancier van groene waterstof aan Noordwest-Europa en ons land gaat een hubfunctie vervullen in het verder exporteren.

Waterstof ontwikkelingen in volle gang in de energie- en materialentransitie

Informatietype:
Insight
20 juli 2023

Tijdmakers: 200 keer minder iridium nodig voor groene waterstof productie

Informatietype:
Insight
1 juni 2023

Nederland neemt voortouw in ontwikkeling derde generatie electrolyser

Informatietype:
Insight
31 mei 2023

Combinatie offshore wind en drijvende zonnepanelen om kosten groene waterstof te verlagen

Informatietype:
Nieuws
28 februari 2023